Ben jij mantelzorger? Voel jij je overbelast? Overbelasting door mantelzorgen sluipt er meestal langzaam in. Je houdt van je ouders, van je naasten, je doet je uiterste best om goed voor hen te zorgen. Daardoor ga je makkelijk over je eigen grenzen. 

Onderschat overbelasting niet. Volgens het CBS is 1 op de 4 mantelzorgers, die daarnaast in de hulpverlening werkt zwaar tot overbelast. Vaak zijn dit vrouwelijke werknemers. Niet voor niets heb je in deze beroepsgroepen veel mensen, die eruit gaan met burn-out of depressie. Als zorgen je beroep is, heb je een hoger risico op overbelasting. Maar ook werknemers met veel klantcontacten behoren tot de risicogroep. 

Mantelzorgen combineren met 
onderwijs, 
hulpverlening, 
werk in de detailhandel, 
bij de politie, 
in frontoffice en 
bij vervoerders?

Het is topsport!

Ik weet er veel over, omdat ik zelf in de situatie zit. Ik ben hulpverlener, mantelzorger voor mijn ouders en (in deeltijd voor) mijn pleegzoon. Ik heb een eigen bedrijf, dat scheelt wel. Ik kan mijn eigen tijd indelen. Daarnaast ben ik in de overgang, dus ik heb niet altijd energie in overvloed. Om van stemmingswisselingen nog maar niet te spreken …

Omdat ik me wil richten op vreugde, genieten en samenzijn ben ik gaan onderzoeken, hoe ik de mantelzorg kon combineren met mijn werk. Ik heb harde keuzes gemaakt. Dat had achteraf helemaal niet gehoeven. Daarom heb ik mijn ervaringen in deze blog verwerkt. Dan hoef jij niet tegen dezelfde moeilijkheden aan te lopen.

Als jij mantelzorger bent, of binnenkort wordt, gun ik jou een fijne tijd. Ik hoop dat je niet in de valkuilen van overbelasting en burn-out trapt. Ik wil graag dat je moeiteloos mantelzorgen combineert met je werk. Ik gun het iedereen die voor iemand zorgt en iedereen die verzorgd wordt om te genieten van liefdevol contact met degene waarvoor ze zorgen. Daarom heb ik dit artikel geschreven. Ik heb 10-tallen mantelzorgers geïnterviewd. In deze blog gebruik ik voorbeelden uit mijn eigen ervaring, maar ook van andere mantelzorgers, die ik heb geïnterviewd.

Loop niet tegen energieslurpers aan, dat hoeft helemaal niet. Zorg dat je niet teveel bezig hoeft met het illustere trio spijt, schuld en schaamte. Laat je niet verrassen door ongeduld en boosheid. Niet voor niets heeft de overheid nu een spotje over ouderenmishandeling. De babyboom generatie heeft langzamerhand meer zorg nodig, dus mantelzorg komt voor veel mensen erbij in het takenpakket. Niet iedereen is daar meteen goed in. Je kunt het wel leren. 

Als je door het mantelzorgen vaak over je grenzen gaat is het risico reëel, dat je overbelast raakt en minder lief en beheerst blijkt dan je dacht. De voorbeelden in dit artikel maken duidelijk, dat je ook moeiteloos kunt mantelzorgen.

Houdt jij van je ouders? Ben je mantelzorger voor hen? 
Dan wil je dat zo goed mogelijk doen.

Mantelzorg sluipt erin. Je ziet je ouders achteruit gaan en je denkt, dat doe ik wel voor ze. Ik zag, dat mijn ouders moeite kregen met reizen en nodigde ze nu en dan uit voor een gezellig uitje. Daar genoten we alledrie van en het voelde helemaal nog niet als mantelzorg. Ik begon ermee uit liefde, ik wilde graag iets voor hen doen. Mijn ouders kregen allebei tegelijk klachten. Toevallig gebeurde dat in dezelfde maand. Mijn vader kreeg een nieuwe heup en mijn moeder moest ook ineens in het ziekenhuis worden opgenomen. 

Ik wilde helpen en merkte, dat ik al gauw alleen nog maar 
– werkte
– zorgde
– piekerde.

Ik deed nog niet eens zoveel! Mijn ouders willen altijd zoveel mogelijk alles zelf doen. Maar de combinatie met mijn werk (wisselende diensten), het pleegouderschap en de zorg voor mijn ouders leverde mij spanning op.

Herken je die situatie? Je wilt van alles, maar je voelt je moe en gestrest. Ik werd ongeduldig en zelfs een keer boos. Daar schrok ik van.

Je ouders hebben voor jou gezorgd. Daarom voelt het goed, dat je iets terug kunt doen, toch? Reprociteit of wederkerigheid heet dat. Je wilt graag iets terugdoen, zodat de balans van geven en nemen wordt hersteld. Als ‘dochter van’ wil je dat al helemaal. Heb je dat ook? Ik wel. Ik hou heel veel van mijn ouders, ik ben ze enorm dankbaar en ik wil graag, dat ze het fijn hebben, dat ze gezond zijn, genieten van het leven en tot in lengte van dagen blijven leven ;-).

Daarom choqueerde het mij zo, dat ik me ongeduldig begon te voelen en zelfs een keer boos werd. Ik voelde al snel: ‘Houdt het dan nooit op?’ Ik kwam erachter, dat ik keuzestress had. Ging ik naar de school van mijn pleegzoon of mee naar de huisarts? 

Ook merkte ik, dat mijn moeder niet bepaald op mijn hulp zat te wachten. Ze vond, dat ze alles prima zelf kon doen. Sommige uitspraken, of het zoeken naar bekende woorden, of een keer niet meteen vlot reageren, ik kreeg er een bezorgd gevoel bij. Ik voelde er stress over. Ik maakte me zorgen over verkeerd ingevoerde wachtwoorden en pingedrag. Ik was bang, dat mijn moeder het gas zou vergeten uit te doen en haar hand zou branden. Ik zag allerlei beren op de weg!

Warm netwerk
Mijn vader verbleef een week in een verzorgingstehuis. Ik zag hoe hij verpieterde. Hij wilde alleen maar tv kijken. Hij miste mijn moeder enorm. Mijn moeder zag dat ook en een week na haar eigen operatie besloot zij, dat mijn vader weer naar huis kon komen. Dat zij er nog uitzag als een verpietert vogeltje, dat zag zij zo niet. Zij wilde voor mijn vader zorgen en daar hielp geen lievemoederen aan. Ik maakte me vreselijk zorgen (voor niets). Het bleek, dat de buren van mijn ouders van alles wilden doen. Ze hadden een warm en gezellig netwerk, dat meteen insprong. De moeilijkheden, die ik voorzien had, het gebeurde wel een beetje. Mijn moeder werd nog meer moe. Maar mijn vader knapte enorm op. Toen hij met de rollator ging oefenen – samen met de fysiotherapeute, kwam zij met de rollator teruglopen. Hij had hem niet meer nodig. En mijn moeder genoot van het voorspoedig herstel van mijn vader. 

Ik had me van alles in het hoofd gehaald, ik had me over van alles druk gemaakt. Te vroeg. Het was niet nodig. De enige 2 dingen, die ik hoefde te doen waren:
– mijn vader bezoeken toen hij tijdelijk in het verzorgingshuis zat en 
– mijn moeder ondersteunen toen zij besloot dat zij weer voor hem kon zorgen.

Wel vinden mijn ouders het ondertussen fijn als ik ze met heel andere dingen help. O, ja, en ik heb geleerd om te wachten met piekeren tot ze erom vragen. Ik heb mijn vooruitstrevende plannen klaarliggen … voor het moment, dat het nodig is. Mijn partner wees me erop, dat ik hun eigenheid niet respecteerde. Dat vond ik niet  leuk om te horen, maar het was wel een beetje waar.

Signalen die wijzen op het risico van overbelasting
Hoe herken je overbelasting nou? De signalen van overbelasting lijken op die van burn-out of depressie. 1 op de 4 hulpverleners, die ook mantelzorgtaken hebben voelt zich zwaarbelast tot overbelast. Je staat hier dus niet alleen in.

Je kunt op internet veel testen vinden over burn-out en depressie. Soms komt uit zo’n test, dat je beter naar je huisarts kunt gaan. Een huisarts kan hulp bieden en ook de gemeente biedt hulp aan overbelaste mantelzorgers. Een voorbeeld hiervan is respijthulp. Op de sites van de overheid en van Mezzo kun je hier informatie over vinden. 

Beter natuurlijk om overbelasting te voorkomen.
Omdat je je verplicht voelt of omdat je goed wilt doen ontstaat het risico van overbelasting.

Heb jij:

  1. Een kort lontje.
  2. Regelmatig een gevoel van moedeloosheid of wanhoop.
  3. Stress, gebrek aan overzicht.
  4. Het gevoel alsof je alles op de automatische piloot doet.
  5. Niet genoeg energie om te voelen of reflecteren?
  6. Slaap- of piekerproblemen?
  7. Zin om te emigreren naar een warm land heel ver weg?
  8. Geen zin in seks of intimiteit?

Dan is het tijd om voor jezelf te zorgen. Je zit in de overlevingsstand.

Trap niet in de valkuil om maar door en door te gaan. Als je boos uitvalt tegen je ouders, of je bent ongeduldig tegen iemand waar je van houdt krijg je bezoek van het illustere trio: Spijt, Schuld en Schaamte. En dat kost weer bakken energie, die je net niet hebt. Energieslurpers noem ik dat.

Toen ik een blauwe maandag biologie studeerde had ik één vak, waar ik helemaal blij van werd, ecologie. Het ging over het gedrag van dieren. Het zat vol met prachtige verhalen van dieronderzoekers. Later kwam ik die verhalen ook tegen bij sociologie, bijvoorbeeld het verhaal over ‘fight, flight of freeze’. Je kent het misschien wel. Als een prooidier wordt aangevallen door een jager, een gazelle door een leeuw of een mereljong door een huiskat, dan heeft hij 3 keuzes. Vechten, vluchten of stilvallen en in de omgeving opgaan. Fight, flight en freeze.

Zoiets doe je zelf ook op kleine schaal als je geraakt wordt door een emotie of een verandering. Deze 3 voorbeelden ben ik tegengekomen in de interviews met mantelzorgers:

Voorbeeld 1
Je wilt je moeder helpen met het opruimen van de afwas. Zij zegt op kwade toon: ‘Niet daar! Je weet toch, dat ik die kopjes daar wil hebben!’ De toon lijkt op de toon, die zij vroeger gebruikte als je je schoenen in het gangpad uit had gedaan en niet op had geruimd in de schoenenkist. Je schrikt, net als toen. Je zegt met snibbige toon terug: ‘Ik wil je alleen maar helpen, ma!’ 

Voorbeeld 2
Je komt bij je ouders en hun welkomstreactie is: ‘O, kind, wat ben ik blij je te zien. Niet meer zolang wegblijven, hoor.’ Je voelt je ontmoedigd, je hebt het heel druk gehad en je bent ontzettend moe en je voelt je nu al weer tekort schieten. Je zegt niets. De volgende keer, dat je naar je ouders wilt, merk je dat je het loopt uit te stellen. Je voelt je schuldig maar je kiest ervoor om ze alleen maar op te bellen.

Voorbeeld 3 
Je ziet wel, dat het huis van je ouders steeds viezer wordt. Je hebt al eens aangeboden om een thuishulp of schoonmaakster te betalen maar je ouders hebben dat afgewimpeld, niet nodig. Het baart je zorgen, je wilt niet dat je ouders in zo’n vieze omgeving leven, maar je zegt er maar niets meer over.

Herkenbare voorbeelden? Vechten, vluchten, bevriezen. Alledrie kosten energie. Alledrie kunnen bijdragen tot overbelasting. Soms heeft het ermee te maken, dat de rollen nu omkeren. Dat kost tijd en energie. Zij zorgden eerst voor jou, nu ga jij voor hen zorgen. Je ouders hebben een taak: loslaten en rouwen. Zij leren controle loslaten. Zij leren vertrouwen op jou. Zij laten vaardigheden los. Dat kun je niet onderschatten. Daar is geduld bij nodig. Respect voor het tempo van je ouders, respect voor hun eigenheid. Dat is een behoorlijke taak voor een mantelzorger. Als je dat onderschat, kan vechten, vluchten of bevriezen je energie aardig opslurpen.

Merk je dat je je vaak in 1 van de 3 energieslurpers bevindt? Dan is het tijd om afstand te nemen. In de online training ‘Moeiteloos Mantelzorgen’ ga ik daar verder op in. 

Zorg goed voor jezelf, dan zorg je goed voor een ander

Mantelzorgen is topsport. 
Het begint rustig, maar het kan steeds meer tijd in beslag nemen. Het kost niet alleen tijd maar ook emotionele energie. Het is ook waardevol en liefdevol. Je houdt het beter vol, als je liefdevol naar jezelf bent en jezelf als waardevol blijft behandelen.

Net als topsport heb je pieken en dalen in de mantelzorg. Een topsporter plant 4 jaar vooruit, bijvoorbeeld naar de Olympische Spelen. Tussendoor zijn er NK’s, EK’s en WK’s. In het eerste jaar is het Nationale Kampioenschap nog belangrijk genoeg, in het jaar van de Olympische Spelen hoor je vaak over wildcards en sporters, die wedstrijden overslaan. Ze hebben de focus op de Olympische Spelen, alles is daarop gericht. In het jaar van de Olympische Spelen kun je beter niet trouwen met een topsporter, want dan wordt dat niet de belangrijkste dag in je leven. (Ik chargeer even.)

Bij mantelzorg heb je pieken: 
operaties, 
ziekenhuisopnames, 
verhuizingen, 
laatste keren, 
alles tegelijk periodes. 

En je hebt dalen. 
Het gaat lekker, 
de operatie is geslaagd. 
Iemand is opgeknapt. 
Een buurvrouw houdt vanaf nu een oogje in het zeil.

Net topsport.

Daarom kun je als mantelzorger leren van topsporters. 

  1. Focus op de pieken (keuzes maken, plannen, overleggen met je team)
  2. Rust in de dalen (schakeltijd, mediteren, op tijd naar bed, vakantie, me-time, vriendinnendagen)
  3. Energierijk en gezond eten (niet te veel, onbewerkt, genoeg groenten en fruit).
  4. Elke dag bewegen (wandelen, buitenspelen, frisse lucht, spieropbouw, hersenen op pauze)
  5. Werk met een team (hulp vragen, organiseren en netwerk verbreden).

Hoe vaak vergeet je niet, om lief voor jezelf te zijn? In de file van je werk meteen door naar de supermarkt voor de boodschappen en snel nog even langs bij je ouders om samen de financiën te doen. Je rent maar door en neemt geen tijd om adem te halen. Herken je dat? Ben jij ook zo druk met organiseren, taken achter elkaar uitvoeren en deadlines halen? Voel jij nog, of je moe bent? Wanneer was jij voor het laatst liefdevol voor jezelf?

De combinatie mantelzorg en hulpverlening vormt al helemaal een risico voor overbelasting. Luister je nog naar je behoefte om alleen te zijn, om even lekker te tuttelen? Het hoeft helemaal niet moeilijk te zijn of duur. Je kan kleine dingen voor jezelf doen. Naar fijne muziek luisteren op de bank, lekker in een warme fleece met een kopje thee. Iets langer douchen en jezelf daarna met een heerlijk geurende bodylotion insmeren. (Deze tip heb ik van Dolly van de Heuveling van Bureau Dolly).

Zorgen voor anderen betekent vaak je eigen behoeftes even opzij schuiven. Je voelt die behoeftes wel maar je parkeert ze even. Het is belangrijk om ze daarna wel de ruimte te geven, anders leer je jezelf dat je niet belangrijk bent. 

Voorbeeldje: het is 7.00 uur en je moet opstaan om naar je werk te gaan. Je staat in de file, net op tijd op je werk. Haasten. Je voelt je doodmoe. Op je werk voel je je de hele dag doodmoe. ’s Avonds voel je je nog steeds doodmoe. Je gaat even bij je ouders langs om formulieren van de zorgverzekering in te vullen of omdat ze iets op de computer niet begrijpen. Je raakt eraan gewend om te negeren, dat je je doodmoe voelt. Uiteindelijk voel je niet meer dat je doodmoe bent. Dan dreigt overbelasting.

Ook even 
alleen zijn,
doorslapen, 
niets doen, 
een eindje wandelen, 
niemand, die iets aan je vraagt, 
een keertje niet boodschappen hoeven te doen, 
met volwassenen praten in plaats van met kinderen, 
stilte…
normale behoeftes. 

Ben jij liefdevol voor jezelf als je deze behoeftes voelt? Voel jij ze nog?
Of zeg je dingen tegen jezelf als: 
Even doorzetten. Stel je niet aan, iedereen heeft het druk!
Negeer je je eigen behoefte en pep je jezelf op om maar alles voor elkaar te krijgen? Liefdevol voor iedereen behalve voor jezelf? 
Als jij niet goed voor jezelf zorgt, heeft degene waar jij voor zorgt daar last van.

Moeten of willen
Leraren, ouders, gehoorzaam reageren op authoriteit is veilig leer je al snel. Herinner je je nog, dat je docent zei: ‘Dit is het huiswerk, dat je moet maken’? Huiswerk maken, je vond het niet altijd leuk maar je deed het. Want een beurt voor de klas en dan het antwoord niet weten voelde als een afgang. Uitgelachen worden: onveilig. Dat wilde je niet. 

En – als jong kind – luisteren naar je ouders is veiliger, dan ongehoorzaam zijn. Soms leer je dat je met ongehoorzaam gedrag wel veel aandacht krijgt. Maar meestal is het rustiger, veiliger om te gehoorzamen. 

Weet je nog, dat je moeder zei: ‘Je moet luisteren!’ of ‘Je moet uitkijken met oversteken. Je moet eerst naar rechts kijken, dan naar links, dan naar rechts. Dan pas oversteken!’ Later liet ze moeten weg, je begreep het zo wel: ‘Luisteren!’ (boze klank).

Je neemt dingen over van je opvoeding. 
Heb je wel eens, dat je in je hoofd tegen jezelf zegt: ‘dat moet ik nog wel even doen’ of ‘daar moet ik nog even achteraan’? De eerste keer, dat iemand moet tegen je zei, dacht je misschien: mooi niet! Ik doe het lekker op mijn eigen manier. Maar ja, je hebt geleerd dat dat onveilig is (uitgelachen worden of een boze stem horen). Dus nu, als je tegen jezelf zegt: dat moet ik … dan zeg je eigenlijk: dit is belangrijk, als ik het nu niet doe, is het onveilig. Geen wonder, dat je je gestrest voelt, als je van jezelf te veel dingen moet. 

Ik moet vandaag:

  • Huishouden doen,
  • Bij mijn ouders langs voor de belastingen want morgen moeten die ingestuurd zijn
  • Mijn eigen belastingaangifte nog doen
  • De BTW-aangifte nog doen
  • De rekening van de dierenoppas betalen
  • Die nieuwe deelnemer terugbellen

Je hersenen vinden het leuk om iets in te vullen na een streepje. Probeer maar, het is een methode om moeiteloos te brainstormen. Maak je to-do listjes? Het kost vaak geen enkele moeite om die vol te krijgen. Je creëert in no-time een berg onveiligheid voor jezelf. Alles moet en het liefst vandaag!

Gelukkig heb je perfecte helpers. Je lijf en je emoties. 

Voel je:
– stress, woede, ongeduld, irritatie, moedeloosheid, wanhoop, spanning, overprikkeling, oververmoeidheid, overalertheid,
– Heb je spanning in je schouders, in je nek, voel je hoofdpijn opkomen of heb je last van je onderrug?
– Voel je helemaal geen emoties meer?

Tijd om te luisteren naar jezelf en liefdevol grenzen te stellen.

Mantelzorg en vermoeidheid
Mantelzorgers heb je in alle soorten en maten. Jongeren, ouderen, buren, dochters, zonen, broers, zussen, pleegouders, adoptieouders.

Bijna iedereen die mantelzorger is, zal nu en dan bij zichzelf verzuchten: ‘Ik ben nu echt te moe!’ Ik gebruik meestal voorbeelden van mantelzorgers voor ouder wordende ouders, omdat ik dat zelf ook ben. Maar het internet staat vol met voorbeelden van mantelzorgende zusjes, broertjes, dochters en zonen, kleinkinderen, buren, vriendinnen, neefjes en nichtjes, pleegouders, adoptieouders, oma’s, opa’s. (Ik wil niemand te kort doen, maar ik ben vast iemand vergeten.)

 Het is verleidelijk om de mantelzorg de schuld te geven van je vermoeidheid maar dat hoeft niet zo te zijn. Hieronder geef ik 3 uitgewerkte voorbeelden van andere mogelijke redenen.

Ik vertelde al bij mantelzorgen is topsport, dat het belangrijk is om goed voor jezelf te zorgen. Voel je je oververmoeid? Probeer dan eens 3 dagen achter elkaar voor 22.00 uur naar bed te gaan. Het kan zijn, dat je de gewoonte hebt ontwikkeld om te laat naar bed te gaan en dat je je daarom zo moe voelt. Door 3 dagen op tijd te gaan slapen kom je erachter of dit de reden is. Ook doorslapen is belangrijk. Word jij elke nacht wakker omdat de verwarming aanslaat en de kat dan begint te spelen? Word jij ’s nachts wakker als de buren van de avonddienst thuiskomen? Heb je misschien wisselende diensten? Allerlei redenen, buiten de mantelzorg, waardoor jij je oververmoeid kunt voelen. Zorg beter voor je slaap, dan voel je je minder vermoeid.

Een andere reden is, dat je emotioneel deels in de rouw bent. Dit gold ook voor mij. Mijn vader had een nieuwe heup nodig en ik merkte dat hij niet meer zo goed kon lopen en fietsen. Verstandelijk wist ik wel, dat de operatie hem weer op de been zou krijgen. Maar gevoelsmatig was ik in de rouw. Ik had verdriet, elke keer als ik zag, dat iets niet lukte. 

Er is ook een voordeel, dat tegelijkertijd energie kan kosten. Als je door het mantelzorgen je ouders vaker ziet, leer je ze ook weer beter kennen. Je had nog een beeld van hoe ze waren, toen je thuis woonde. Zij zijn natuurlijk in de loop der jaren veranderd. Sommige veranderingen vielen je wel op, andere niet.

Nu je er vaker bent, meer met ze doet, zie je meer hoe ze nu zijn. Je leert ze daardoor beter kennen. Je stelt je beeld bij. Dit is een voordeel. 

Vaak vertellen mantelzorgers achteraf, dat ze blij zijn, dat ze door het mantelzorgen een dieper contact met hun ouders hadden in de laatste periode. Ze waren meer naar elkaar toe gegroeid. Deels komt dit, omdat je elkaar meer aanraakt. Aanraking is een vorm van contact, die ware verbinding bevordert. Als je bijvoorbeeld je moeder helpt bij het douchen, kun je meer verbinding voelen. Dit wordt als heel waardevol ervaren door mantelzorgers. 

Het kan ook een energieslurper zijn. Je kan schrikken van de verandering. Je kan je schuldig voelen, dat je lang aan oude gevoelens hebt vastgehouden. Voorbeeldje: Je merkt, dat je van binnen nog steeds boos bent op je ouders, omdat zij je ooit dwingend een verkeerde studie geadviseerd hebben. Nu voel je in het contact, dat je ouders veel milder zijn geworden dan toen. Je kunt je daar behoorlijk schuldig over voelen. Een energieslurper.

Een ander voorbeeld: Je merkt dat je moeder je niet meer begrijpt. Je past je taal aan. Of je oma herinnert zich dingen niet meer. Of ze vraagt elke keer hetzelfde. Verstandelijk accepteer je dit. Emotioneel kost het energie. Rouwarbeid noemen ze dat. Je verwerkt de verandering, het verdriet, het loslaten.

Voorbeeld 3: Je hebt een keuze gemaakt waar je niet achter staat. Je hebt bijvoorbeeld je baan opgezegd om voor je ouders te  zorgen, maar het valt je zwaar. Je mist je werk en het mantelzorgen valt tegen. Je zegt het niet hardop, maar je hebt spijt van je keuze. Dit kost enorm veel energie. Niet alleen jij hebt hier last van, maar je omgeving waarschijnlijk ook. Dit veroorzaakt een negatieve spiraal waar je doodmoe van kunt worden.

Herkenbare voorbeelden? Misschien heb je zelf wel heel andere voorbeelden.

  • Pollen, hooikoorts,
    vitamine D tekort (soms neem je dat niet meer zo gemakkelijk op),
    tekort aan foliumzuur, vitamine B12,
  • Te weinig groente en fruit,
  • Magnesium tekort, Ijzer tekort,
  • gedoe met je partner, privé stress,
  • zorgen over je studerende kinderen,
  • zorgen over achteruitgang van je wijk,
  • gedoe op je werk,
  • oude patronen met je ouders, waar je vanaf dacht te zijn, maar die nu weer terugkomen en waar je last van hebt,
  • overgangsklachten,
  • alles tegelijk ;-).

Mantelzorg en liefdevol grenzen stellen
Liefdevol grenzen stellen is niet zo moeilijk en tegelijkertijd het moeilijkste wat er is. Als mantelzorger heb je extra uitdagingen.

Liefdevol grenzen stellen bestaat uit een klein aantal stappen:

Je eigen grenzen:
– opmerken, aanvoelen, erkennen
– accepteren
– met de juiste intensiteit bewaken en 
– op tijd liefdevol aangeven met begrip voor de ander.

Daarnaast is het fijn als je de grenzen van anderen opmerkt, aanvoelt, erkent, accepteert en ze niet overgaat. Dat scheelt ook veel energie.

Om je grenzen weer te voelen wil je eerst uit de overlevingsstand komen. Als je geen emoties meer voelt of je merkt, dat je tegen overspannenheid of burn-out aanzit kun je niet makkelijk en rustig werken aan veranderingen. Je grenzen zijn overschreden en (kort) uitrusten is de eerste stap. Tegen iemand zeggen, dat je wilt uitrusten is al een hele opgave als je uitgeput of overbelast bent. Daarom gaan veel mantelzorgers maar door en door tot ze overbelast zijn.

Het scheelt al, als je voor jezelf kunt zeggen: ‘Ik wil heel graag voor mijn ouders zorgen, maar ik kan dat niet 24/7 doen. Ik wil mijn verwachtingen aanpassen aan mijn leven. Ik heb werk, mantelzorg, partner en zorg voor mezelf. De balans is nu zoek. Ik wil liefdevol grenzen naar mezelf stellen. Wat ik nu allemaal van mezelf moet krijg ik niet voor elkaar. Ik wil hulp, ik wil de taken verdelen en sommige taken schrappen.

Dit kan heel moeilijk zijn. Je hebt bepaalde verwachtingen en overtuigingen over jezelf. Nu blijkt het anders te gaan verlopen. Soms blijk je in je wezen koppig vast te houden aan overtuigingen, die niet mogelijk zijn. Ik moet van mezelf 100% beschikbaar zijn om ongelukken te voorkomen. Ik moet van mezelf lief blijven, ook als mijn ouders te hoge eisen aan mij stellen. Ik moet van mezelf dezelfde uren blijven werken, ook als ik doodmoe en verdrietig ben.

Als je de overtuigingen herkent kan je proberen om ze van een afstandje te bekijken. Hoe zou het zijn, als jij dit van een goede vriendin verlangde. Zou je dat OK vinden? Meestal niet, natuurlijk. Jullie vriendschap zou gaan wankelen. Jouw vriendschap met jezelf is ook aan het wankelen als je te hoge eisen aan jezelf stelt. Dus heb je overtuigingen, waar je moe, verdrietig of boos van wordt, laat ze dan los. In de training ‘Moeiteloos Mantelzorgen’geef ik hiervan meer voorbeelden. Op internet kun je hierover ook veel vinden. Als mantelzorger is het goed om je actief te ontdoen van overtuigingen, die je in de weg zitten. Oude overtuigingen komen makkelijk weer tot leven als je mantelzorgt voor je ouders. Je helpt jezelf en je ouders als je goed voor jezelf zorgt door vreugde belemmerende overtuigingen te herkennen en los te laten.

Liefdevol aan de gang met grenzen bewaken, laat je niet ontmoedigen
Nieuwe grenzen bewaken, ken je dat, je gaat er enthousiast mee aan de gang. Maar je omgeving wil niet meteen wennen aan de nieuwe jij. Je krijgt reacties als: 
‘Dat deed jij toch altijd?’ ‘Waarom moet ik dat nu ineens doen?’ 
Of (erger): ‘Ik vond je vroeger leuker!’ ‘Het zijn jouw ouders, dat hoef ik toch niet te doen?’ 
Uit verontwaardiging raak je nog vermoeider dan je al was. Veranderen kost tijd. En je krijgt de spiegel terug. ‘Ja, als jij dat niet doet, dan doe ik dit niet meer.’ Je was al moe, nu raak je helemaal in de stress.

Soms, meestal, krijg je de reactie: ‘Hè, hè, ik vroeg me al af, wanneer je eindelijk hulp zou vragen.’ Of: ‘Hoe kan ik je helpen, lieve schat.’ 

Grenzen respecteren, vertel waar je mee bezig bent
Wil je je grenzen respecteren, doe dat dan niet stilletjes in je eentje. De mensen om jou heen begrijpen je beter, als je vertelt waar je mee bezig bent.
Vertel aan je partner, je kinderen, je netwerk, dat je je grenzen beter wilt gaan bewaken. 
Vertel hoe je je voelt, dat je tegen je grenzen oploopt, kortom, waarom je wilt gaan veranderen. En vertel wat je wilt veranderen.

Vraag om hulp. Vaak zal je verbaasd en ontroerd zijn, hoe graag mensen je willen helpen. Het zal je opluchten als je merkt dat je er niet alleen voor staat.
Zorg, dat je een heldere open vraag stelt, zonder verwachtingen.

Extra uitdagingen voor mantelzorgers bij liefdevol grenzen stellen
Een van je dierbaren heeft zorg nodig. Er is niet 1,2,3 zorg beschikbaar. Het liefst wil je, dat je dierbaren de zorg krijgen, die ze nodig hebben. Je doet je uiterste best om dat voor elkaar te krijgen toch? Desnoods til je je moeder zelf uit bed of trek je een tijdje bij je ouders in om voor ze te zorgen. In noodgevallen bel je je werk af. Dat gaat 1,2,3 keer goed. Maar dat houdt je dus niet vol. En op het moment dat je erachter komt, dat je het niet vol houdt, kost het veel energie om alles te veranderen. Daarom is het fijn om op tijd, als het nog niet nodig is, maar als je het wel al verwacht aan de bel te trekken. 

Dit zijn een paar voorbeelden voor mantelzorgers, die voor ouders zorgen. Dit heb je aan de ervaring van anderen:

Je kunt profiteren van de oplossingen, die andere mantelzorgers hebben gevonden. Je komt er bijvoorbeeld achter, dat je goedkope (of dure) hulpmiddelen kunt gebruiken, zodat je ouders zich zelf kunnen redden. Een sta-op stoel, een po-stoel, een schoenlepel. Je profiteert van ervaringen met diensten.Je bent op de hoogte van behulpzame websites.

Je kunt al beginnen met voorbereiden, als je ouders nog geen zorg nodig hebben. Door de verhalen van ervaren mantelzorgers kun je beter inschatten, wat het betekent. Het is fijn als je vooraf al een goed overzicht hebt van helpers en hulpbronnen, als je al checklisten hebt doorlopen. 

Je snapt, dat je ook moe kunt zijn door andere oorzaken, zoals fasen van rouw en overgangsverschijnselen.

Het is fijn om vooraf al een gesprek met je ouders te hebben. Wat willen zij graag, wat verwachten zij? Wat hebben ze geregeld? 

Het is fijn als je manager van de situatie op de hoogte is. Wat zijn de mogelijkheden?

Voel je stress, of één van de andere indicatoren, dat je over je grenzen gaat? Zoek dan op tijd hulp. Er zijn zoveel mensen, die vol goede moed beginnen met mantelzorgen en dan op een bepaald moment boos uitvallen, of ongeduldig zijn. Spijt, schuld en schaamte kosten je alleen maar meer energie. De overheid (Sire) zendt niet voor niets een spotje uit over ouderenmishandeling.

Ik gun jou een fijne tijd met je naasten, moeiteloos mantelzorgen. Daarom heb ik een online training gemaakt: ‘Moeiteloos Mantelzorgen’. Ik heb mijn ervaring en die van tientallen andere mantelzorgers in de training verwerkt. Ik heb oplossingen beschreven. Veel weten meer oplossingen te bedenken dan 1, toch?

Omdat ik zoveel tijd in deze training heb gestoken, heb ik zelf ook geleerd betere keuzes eerder te maken. Daardoor is moeiteloos mantelzorgen voor mij een makkie. Natuurlijk voel ik me soms moe of gestrest. Vaak kom ik erachter, dat ik me bezorgd voel of in de rouw ben. Maar meestal geniet ik gewoon van samen dingetjes regelen en zorgen voor mijn lieve ouders. Meestal ben ik super dankbaar, dat ik hun dochter mag zijn.

Online training en live dagen 
Een goede voorbereiding is het halve werk. Wil je ‘Moeiteloos Mantelzorgen’? Volg dan de online training. In 7 weken bereid je 7 deelgebieden van het mantelzorgen voor. In plaats van zorgen richt je je op genieten van elkaar. Overzicht, delegeren, schrappen, netwerk verbreden, dit zijn een aantal deelgebieden, die tijd opleveren. Waardevolle tijd, die je kunt stoppen in andere dingen dan praktische zorg en van hot naar her rennen.

Loslaten van beperkende verwachtingen en belemmerende overtuigingen, keuzes maken en je uitspreken, dit zijn een aantal deelgebieden, die je helpen om van moeiteloos naar liefdevol te gaan. Moeiteloos en Liefdevol Mantelzorgen, dat is een prachtig streven, toch?

Geen tijd voor een online training? Dan heb je deze training juist nodig! Gun jezelf om te genieten van samenzijn met je naasten. Raak niet overbelast, maar kies voor moeiteloos mantelzorgen.

Pin It on Pinterest

Share This