Mantelzorg en HSP, is dat een geslaagde combinatie? Ik denk van wel! Maar er zijn ook valkuilen. In dit artikel schrijf ik over 5 valkuilen, waar ik inviel tijdens het mantelzorgen.

 

Ben ik HSP?

Maar eerst: HSP, Hoog sensitieve persoon, ben ik dat? Er zijn goede testen om dat te onderzoeken.

 

  • Krijg je vaak te horen, dat je te intens bent?
  • Blijven ervaringen bij jou lang doorwerken, ook al zijn ze geruime tijd voorbij?

 

Zomaar 2 vragen uit de werk-sensitiviteitstest van Stephanie T. Machel. Ik doe deze test als ik me overweldigd voel. Dan heb ik weer een goed beeld van mijn eigen hoog sensitiviteit. Door even de test in te vullen lukt het me om mijn leven weer aan mij aan te passen. Hij staat in het boek Blijf je werk de baas voor hoog sensitieve personen van Barrie S. Jaeger. Maar je kunt ook testen op internet vinden.

Voordelen en valkuilen voor mantelzorg

Voor mantelzorg heeft het voordelen, mijn hoge sensitiviteit. Het is fijn als ik me betrokken voel en gevoeligheden aanvoel. Het is mooi als ik intens geniet van waardevol contact. Ik kan mezelf goed aanpassen als dat nodig is om voor de ander een waardevolle mantelzorger te zijn.

Maar er zijn ook valkuilen. Mijn intensiteit, dat is niet altijd waar de zorgvrager op zit te wachten. En mijn geïrriteerde reactie, als ik te lang over mijn eigen grenzen ben gegaan is verontrustend. Ik beschrijf 5 valkuilen maar ook hoe ik er beter mee om kan gaan. Meer tips? Klik hier.

Wil je sparren over deze valkuilen? Heb je vragen of wil je je ervaringen delen? KLIK HIER.

5 Valkuilen voor HSP-ers, die mantelzorgen:

 

Valkuil 1: Ja zeggen

Enthousiasme en betrokkenheid is mooi. Te snel en teveel ja zeggen is de grootste valkuil, die er is. In mijn enthousiasme vergeet ik om tijd in te plannen voor:

 

  1. rustig thuis tuttelen,
  2. schakelen van de ene naar de andere groep mensen,
  3. eerst bij mijn ouders thee drinken voordat we gaan doen, wat we gingen doen,
  4. langdurig technische hobbels bestuderen voordat het werkt …

Als ik teveel ja heb gezegd, kun je erop rekenen, dat ik me daarna overweldigd voel.

Vind je het moeilijk om nee te zeggen? Wil je oefenen met liefdevol grenzen stellen? KLIK HIER.

Valkuil 2: Te betrokken voelen

 

Te is teveel, zei mijn moeder altijd, behalve tevreden.

Had ik nou maar naar haar geluisterd, … Ik voel me vaak te betrokken. Als activiteitenbegeleider was dat een mega valkuil. In mijn ijver om iedereen een fijne dag te bezorgen ging ik over mijn eigen grenzen. Daar werd ik zo moe van! En het werd ook niet gewaardeerd door de manager, want ik hield het natuurlijk niet vol. Toch heb ik geen spijt van mijn individuele blokfluitlessen aan een eenzame oudere man, mijn bemiddeling om een impulsief schreeuwende dame bij de creatieve inloop te betrekken en de tomeloze inzet om iedereen wat gezonder te laten eten.

 

Bij mantelzorg komt deze valkuil weer in zicht. Te betrokken, omdat je er langzaam ingezogen wordt.

Herken je dat, dat je voor iemand zorgt en dat het je raakt, dat diegene niet meer alles kan?

Niet meer

  • zomaar naar buiten,
  • zelfstandig boodschappen doen,
  • zelfstandig naar het toilet,
  • zelf de dagelijkse dingen doen.

 

Vreemden toelaten in je huis.

 

Voor een HSP is het een valkuil om te betrokken te raken en daardoor de eigen grenzen te overschrijden.

 

Te sterk beïnvloed worden door de gemoedstoestand van anderen.

 

Je herkent het misschien wel, je komt ergens binnen en je voelt de spanning in de kamer hangen. Of je zegt, voordat je vriendin iets kan zeggen: ‘Wat is er?’ omdat je al aanvoelt, dat ze verdrietig is. Als je hoog sensitief bent, dan kun je de gemoedstoestand van de ander aanvoelen. Ik voel vaak wel het verschil tussen mijn eigen vermoeidheid en die van iemand anders. Maar dan nog kan ik niet meteen in mijn magische handen klappen en de vreemde vermoeidheid terugsturen. 😉 Het is voor mij een mega energieslurper!

 

Voel jij je na de mantelzorg vaak heel erg moe, meer moe dan logisch zou zijn na een bezoekje? Het kan zijn, dat de gemoedstoestand van de zorgvrager dit effect op jou heeft. Dan heb je daarna rust nodig om ervan bij te komen.

 

Stress en vermoeidheid kan ook wijzen op valkuil 3 en 4.

 

Valkuil 3 Kort lontje door overprikkeling

 

Sommige dagen voel ik heel veel energie en ik doe zelfs fluitend mijn administratie. Dit zijn ook dagen, waarop ik vrolijk mijn todo-lijstjes afwerk en me zeer tevreden voel over wat ik allemaal heb bereikt.

Ik heb geleerd om dan na 1 of 2 dagen een dag rust in te plannen.

Voordat ik dat wist ging ik fluitend door, totdat …. ik onverwacht een sneer of snauw uitdeelde. Zonder waarschuwing vooraf reageerde ik super geïrriteerd! Of ik voelde me ineens van het ene op het andere moment uitgeput, dodelijk vermoeid. Ik kon niemand verdragen.

 

Een kort lontje komt bij mij door overprikkeling. Ook het wanhopige gevoel, dat ik geen overzicht heb en te moe ben om te doen wat ik heb afgesproken heeft daarmee te maken. Het nare is, ik ben enthousiast, lekker bezig, blij en ineens –  daar kan 2 minuten tussen zitten – is het teveel. Dat is voor mij niet bij te houden, laat staan voor mijn omgeving.

Herken je dit? Ongeduld, kort lontje of echt geen zin? Wil je je ervaringen delen? KLIK HIER.

Wil je liever eerst tips? KLIK HIER.

Overprikkeling door contact

 

Eén van de bronnen van overprikkeling is voor mij: mensen die maar doorkletsen. Er is geen ruimte voor mij om te denken of iets te zeggen. Ik probeer ze te volgen, mee te denken. Ik probeer dat te lang en ga dan over mijn grenzen. Tot ik me geïrriteerd voel. Dan moet ik wel erdoorheen breken. ‘Sorry, ik moet even naar de wc.’ Hoe vaak ik dat niet heb gemompeld!

Herken je dit, dat je te lang naar iemand luistert en je dan van binnen boos voelt worden? Wat is jouw truc, hoe bouw jij voor jezelf een pauze in? Nu heb ik geleerd om te kaderen. Maar, … , ik zit nog steeds wel eens op de wc, omdat ik een pauze nodig had.

 

Valkuil 4 overprikkeling door de omgeving

 

Ik ben gevoelig voor omgevingsfactoren zoals tl-lampen, smaak van de koffie in het ziekenhuis, de stank van benzine in de parkeergarage, de kunstmatige warmte in de gang. Daardoor kan ik overprikkeld raken. Waar ben jij gevoelig voor? Welk zintuig raakt bij jou makkelijk overprikkeld? Je ogen, door te sterke lampen? Je reuk, door een droge geur? Je oren, door het gezoem van medische pompjes of herhalende geluiden?

 

Toen ik ineens 3 keer in de week in het ziekenhuis rondliep, omdat allebei mijn ouders waren opgenomen moest ik na afloop van zo’n bezoek telkens een uur buiten wandelen om tot mezelf te komen. Die typische geur van ziekenhuisgangen kon ik niet makkelijk verdragen. De smaak van de koffie was op de één of andere manier gekoppeld aan een zorgelijke stemming en tl-lampen trillen zo, dat ik me nauwelijks kan concentreren tijdens een gesprek. Ook de geur van het stof op de verwarming en het verschil tussen de droge warmte binnen en de luchtige frisheid buiten zorgde voor overprikkeling.

 

Tsja, ik kan tegen mezelf zeggen: ‘Stel je niet aan!’ Maar dat werkt dus niet. Dan neem ik geen verantwoordelijkheid voor mijn eigen sensitiviteit en word ik door de overprikkeling een moeilijk mens. Het werkt voor mij beter als ik er rekening mee houd, dat al die factoren voor mij voor overprikkeling kunnen zorgen. Voldoende rust, ruimte in mijn hoofd en uren buitenlucht dus, meenemen in de planning.

 

Dat brengt me bij valkuil 5, doorgaan als je moe bent.

 

Valkuil 5 Doorgaan als je moe bent

 

Ken je dat? Nog even dit regelen, nog even naar mam, want dat heb ik afgesproken, nog even eten koken, boodschappen doen, vandaag toch naar m’n werk hoewel ik me brak voel? Doorgaan als je moe bent.

 

Ik schrijf hier moe, maar je kunt ook:

  • gestrest,
  • van binnen boos,
  • wanhopig,
  • wazig,
  • afgeleid
  • – of hoe dat voor jou ook maar voelt als je over je grenzen gaat – invullen.

 

Als je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen sensitiviteit, dan doe je wat nodig is als jouw vriendinnen:

Stress | Overprikkeling | Burnout | Wanhoop

Je erop wijzen, dat je over je grenzen gaat.

 

 

 

Conclusie:

 

Kun je mantelzorgen als je zoals hoog sentitieve personen (HSP-ers) een verhoogde gevoeligheid voor prikkels hebt?

 

Ja, dat kan, zolang je je eigen sensitiviteit serieus neemt.

 

Jouw sensitiviteit is een kracht. Jij kunt voelen, hoe de ander zich voelt. Je bent betrokken en zet je graag voor de ander in. Als jij jezelf accepteert en de ander accepteert jou ook zoals jij bent dan kan mantelzorg een prachtige intense liefdevolle waardevolle ervaring voor jou zijn.

Wil je 7 tips om je enthousiasme hoog te houden? Klik hier en vraag 7 tips om je enthousiasme hoog te houden als mantelzorger aan.

Wil je ervaringen uitwisselen en sparren over mantelzorg en de 5 valkuilen? KLIK HIER

Lieve groet, Nanzz van Vliet, coach voor mantelzorgers

Pin It on Pinterest

Share This